Plaatsbezoek gegarandeerd binnen 3 dagen
Renovatieplicht Vlaanderen 2026

Renovatieplicht bij EPC label E of F: wat bent u verplicht?

Bijgewerkt:

De renovatieplicht verplicht nieuwe eigenaars van woningen met EPC label E of F om binnen 6 jaar te renoveren tot minimaal label D (max. 400 kWh/m² per jaar). De regeling geldt sinds 2023, met boetes van €500 tot €5.000 bij niet-naleving.

Wat is de renovatieplicht?

De renovatieplicht is een Vlaamse wettelijke verplichting die nieuwe eigenaars van een bestaande woning met EPC label E of F verplicht om binnen 6 jaar te renoveren tot minimaal EPC label D. De regeling geldt sinds 1 januari 2023 voor residentiële gebouwen en wordt gehandhaafd door het VEKA met boetes van €500 tot €5.000.

38% van de Vlaamse woningen haalt EPC label F bij keuring (Vlaamse overheid, 2025). De renovatieplicht is geen dreiging. Het is een kans. De overheid legt de verplichting op, maar betaalt ook mee via subsidies. Weet wat u moet doen en wanneer.

Kernpunten

  • ·EPC label E of F bij aankoop = renovatieplicht. U heeft 6 jaar om label D te bereiken (Vlaamse overheid, 2026).
  • ·Geldt sinds 1 januari 2023 voor woningen en appartementen, sinds 2022 voor niet-residentiële gebouwen.
  • ·Niet bij erfenis, niet voor wie al eigenaar is zonder recente overdracht. Wél bij schenking van volle eigendom.
  • ·Verhuurders: vanaf 2028 geen huurindexering meer, vanaf 2030 verhuurverbod bij label E of F.
  • ·Boetes van €500 tot €5.000. Na de boete moet u alsnog renoveren.
  • ·Subsidies via MijnVerbouwPremie per maatregel. EPC attest verplicht voor elke aanvraag.
  • ·Stap 1 is altijd een EPC attest. Zonder dat weet u niet waar u staat.

Vanaf wanneer geldt de renovatieplicht?

De renovatieplicht in Vlaanderen is niet nieuw. Voor niet-residentiële gebouwen (kantoren, winkels) geldt ze al sinds 1 januari 2022. Voor residentiële gebouwen (woningen, appartementen) is de verplichting ingegaan op 1 januari 2023, op basis van het Decreet van 18 maart 2022 (Monard Law, 2023).

Oorspronkelijk had u 5 jaar om te renoveren. Het Vlaamse regeerakkoord 2024-2029 versoepelde dit naar 6 jaar. Die verlenging werd op 12 december 2025 definitief goedgekeurd door het Vlaams Parlement en geldt retroactief voor alle lopende verplichtingen (Xenadvies, 2026).

1 jan 2022

Renovatieplicht niet-residentiële gebouwen treedt in werking.

1 jan 2023

Renovatieplicht residentiële gebouwen (woningen, appartementen). Termijn: 5 jaar tot label D.

Sept 2024

Vlaams regeerakkoord: verstrengingspad naar label C, B, A wordt afgeschaft. Termijn verlengd naar 6 jaar.

12 dec 2025

Vlaams Parlement keurt verlenging naar 6 jaar definitief goed. Geldt retroactief.

2028

Indexeringsverbod: verhuurders van woningen met slecht energielabel mogen de huur niet meer indexeren.

1 jan 2030

Verhuurverbod: woningen met EPC label E of F mogen niet meer verhuurd worden in Vlaanderen.

Voor welke woningen en gebouwen geldt de renovatieplicht?

De renovatieplicht geldt uitsluitend voor bestaande gebouwen. Nieuwbouw valt er niet onder omdat die al aan strenge EPB-normen (bijna-energieneutraal) moet voldoen. Het gaat om bestaande woningen met EPC label E of F die via een notariële akte worden overgedragen.

Alle types residentiële gebouwen vallen eronder: eengezinswoningen, rijwoningen, halfopen en open bebouwing, appartementen, studio's, tweede verblijven en vakantiewoningen. Wat telt, is de EPC waarde op het moment van overdracht.

Renovatieplicht voor appartementen en VME

De renovatieplicht geldt per wooneenheid, niet per gebouw. Koopt u een appartement met label E of F, dan bent u als individuele eigenaar verantwoordelijk om label D te halen binnen 6 jaar.

Het praktische probleem bij appartementen: veel renovaties (dakisolatie, gevelisolatie, gemeenschappelijke verwarming) gaan over gemeenschappelijke delen. Daarvoor heeft u goedkeuring nodig van de VME (Vereniging van Mede-Eigenaars). Voor wettelijk verplichte werken volstaat een gewone meerderheid (50% + 1). Weigert de VME, dan kunt u binnen 4 maanden na de algemene vergadering naar de vrederechter stappen om de weigering aan te vechten (Dewaele, 2024).

Belangrijk: u als individuele eigenaar draagt het boeterisico, ook als de VME noodzakelijke werken blokkeert.

Renovatieplicht voor niet-residentiële gebouwen

Voor niet-residentiële gebouwen (kantoren, winkels, horeca, scholen) geldt de renovatieplicht al sinds 1 januari 2022. Bij aankoop moet u binnen 5 jaar een verplicht maatregelenpakket uitvoeren: dakisolatie, hoogrendementsbeglazing, en vervanging van verwarmings- en koelinstallaties ouder dan 15 jaar (Orde van Architecten, 2022).

Kleine niet-residentiële gebouwen (onder 500 m²) moeten bovendien EPC label C behalen. Grote niet-residentiële gebouwen (500 m² of meer) moeten minstens 5% hernieuwbare energie opwekken. De boetes zijn aanzienlijk hoger dan bij woningen: tot €200.000 (VEKA).

Voor wie geldt de renovatieplicht wel en niet?

De renovatieplicht wordt geactiveerd door een notariële overdracht van volle eigendom. Niet elke situatie triggert de verplichting. Hieronder een overzicht.

Renovatieplicht wel
  • Aankoop (verkoop) van een woning met label E of F
  • Schenking van de volle eigendom
  • Verdeling (bijv. na echtscheiding)
  • Vestiging van erfpacht of opstalrecht
Renovatieplicht niet
  • Erfenis (tenzij overledene al verplichting had)
  • Schenking van enkel blote eigendom
  • Overdracht van enkel vruchtgebruik
  • Bestaande eigenaars zonder recente overdracht

Geen huis gekocht? Bent u al eigenaar van uw woning en heeft er geen recente overdracht plaatsgevonden, dan valt u niet onder de renovatieplicht. U kunt uiteraard vrijwillig renoveren en wel van subsidies profiteren. Dat is ook financieel verstandig: onderzoek van KU Leuven (2024) toont aan dat label A gemiddeld 22,6% meer waard is dan label D.

Erfenis: Een erfenis triggert de renovatieplicht niet. Erft u een woning met label E of F, dan bent u niet verplicht te renoveren. Uitzondering: als de overledene zelf al een lopende renovatieverplichting had (bijv. door recente aankoop), nemen de erfgenamen de resterende termijn over (KBC, 2024).

Schenking: Schenkingen van volle eigendom sinds 1 januari 2023 triggeren de verplichting wél. Schenking van enkel de blote eigendom triggert ze niet. Dit is een bewust instrument bij successieplanning (Lemon Consult, 2025).

Renovatieplicht voor verhuurders en huurwoningen

Bij verhuur is de verhuurder verantwoordelijk voor de renovatieplicht, niet de huurder. Heeft u een huurwoning gekocht met label E of F, dan moet u als verhuurder binnen 6 jaar renoveren tot label D.

Maar voor verhuurders geldt meer dan alleen de renovatieplicht bij overdracht. Het Vlaamse Woningkwaliteitsdecreet legt bijkomende eisen op, ongeacht of u recent kocht of niet:

2028

Indexeringsverbod

Verhuurders van woningen met een slecht energielabel mogen de huurprijs niet meer indexeren (Vlaamse regeerakkoord, 2024).

2030

Verhuurverbod

Open/halfopen bebouwing: minimaal label E. Rijwoningen en appartementen: minimaal label D. Niet-conforme woningen worden ongeschikt verklaard.

2035

Verdere aanscherping

Open/halfopen: minimaal label D. Rijwoningen en appartementen: minimaal label C (gepland, VRT NWS, 2024).

Het verhuurverbod maakt de renovatieplicht voor verhuurders niet alleen juridisch, maar ook financieel urgent. Wie een huurwoning met label E of F niet renoveert, verliest vanaf 2030 de huurinkomsten totdat het label verbetert. Dat financiële verlies is doorgaans groter dan de kosten van renovatie.

Hoe lang heeft u de tijd om te renoveren?

6 jaar. Dat is de wettelijke termijn vanaf de authentieke akte (notariële overdracht) om uw woning te renoveren tot minimaal EPC label D (maximaal 400 kWh/m² per jaar). Die termijn was oorspronkelijk 5 jaar, maar werd in december 2025 verlengd naar 6 jaar.

Verkoopt u de woning vóór die 6 jaar verstrijken? Dan gaat de verplichting mee over op de koper. De resterende termijn wordt overgedragen. U bent dan van de verplichting af, maar de nieuwe eigenaar neemt ze over.

Uitzondering sloop: wordt het gebouw volledig gesloopt binnen 6 jaar na de authentieke akte, dan geldt de renovatieplicht niet. U moet wel aantonen dat er effectief gesloopt wordt (Onroerend Erfgoed, 2024).

Nu

EPC attest aanvragen. Weet waar u staat.

Jaar 1-5

Renovaties uitvoeren. Premies aanvragen.

Jaar 6

Nieuw EPC attest. Verplichting aantonen.

Wat als u de termijn niet haalt?

Een administratieve boete van €500 tot €5.000 voor residentiële gebouwen (VEKA, 2026). Maar dat is niet het ergste: de boete heft de verplichting niet op. VEKA legt onmiddellijk een nieuwe termijn op waarbinnen u alsnog moet renoveren. Voldoet u opnieuw niet, dan volgt een nieuwe boete.

De handhaving verloopt grotendeels automatisch. VEKA monitort de EPC-databank en controleert na het verstrijken van de termijn of er een nieuw EPC attest met label D of beter is geregistreerd. Zo niet, ontvangt u een aanmaning. U krijgt de kans om verweer in te dienen met bewijsstukken (offertes, facturen, renovatieplannen). Daarna volgt de definitieve beslissing (Energiebewust Ontwerpen, 2025).

Verkoopt u de woning? Kopers zijn steeds bewuster van de renovatieplicht. Een woning met label E of F verkoopt moeilijker en aan een lagere prijs. Onderzoek van KU Leuven (2024) toont aan dat label A gemiddeld 22,6% meer waard is dan label D. Renoveren is dus ook een investering in de verkoopwaarde.

Beschermde monumenten en gebouwen opgenomen in de vastgestelde inventaris van het bouwkundig erfgoed zijn vrijgesteld van de renovatieplicht (Onroerend Erfgoed, 2024). Gebouwen in een beschermd cultuurhistorisch landschap zijn dat niet.

Wordt de renovatieplicht strenger? EPC C en verder

Nee. Het oorspronkelijke plan van de Vlaamse overheid voorzag een stapsgewijze aanscherping: label D bij overdracht in 2023, label C in 2028, label B in 2035 en label A in 2045. Het Vlaamse regeerakkoord 2024-2029 heeft dit verstrengingspad volledig afgeschaft. De renovatieplicht bij overdracht blijft permanent op label D (KBC, 2025).

Wie vandaag een woning koopt met EPC label E of F, moet dus renoveren tot label D. Niet tot C, niet tot B, niet tot A. Uiteraard is verder renoveren financieel zinvol: hoe beter het label, hoe hoger de waarde en hoe lager de energierekening.

Renovatieplicht in heel België

Elke regio in België heeft eigen regels. De renovatieplicht is geen federale maatregel maar een gewestelijke bevoegdheid.

Vlaanderen

  • ·EPC-certificaat (labels A-F)
  • ·Label D verplicht bij overdracht
  • ·6 jaar termijn
  • ·Boetes actief via VEKA
  • ·Geen verdere aanscherping gepland

Wallonië

  • ·PEB-certificaat (labels A-G)
  • ·Label D verplicht bij overdracht vanaf 2028
  • ·5 jaar termijn
  • ·Verstrengingspad naar label C (2050)
  • ·Handhaving nog in opbouw

Brussel

  • ·EPB-certificaat (labels A-G)
  • ·Renolution-strategie
  • ·Max. 275 kWh/m² tegen 2033
  • ·Max. 150 kWh/m² tegen 2045
  • ·Handhaving nog in opbouw

Welke subsidies helpen u de kosten dragen?

De Vlaamse overheid subsidieert energetische renovaties via MijnVerbouwPremie: afzonderlijke premies per renovatiemaatregel. Dakisolatie, muurisolatie, ramen en warmtepompen worden elk apart gesubsidieerd. De hoogte hangt af van de maatregel en uw inkomenscategorie.

Let op sinds maart 2026: eigenaars in inkomenscategorie 1 en 2 (hoogste inkomens) kunnen alleen nog premie krijgen voor een warmtepomp of warmtepompboiler. Premies voor isolatie en ramen zijn voor die categorieën afgeschaft. Inkomenscategorie 3 en 4 behouden alle premies aan dezelfde voorwaarden (Stad Gent, 2026).

Hoe vraagt u de renovatiepremie aan?

Stap 01

Werken uitvoeren

Laat de renovaties uitvoeren door een erkende aannemer. Bewaar alle facturen en attesten.

Stap 02

Inloggen

Ga naar Mijn VerbouwLoket op vlaanderen.be. Log in via itsme of eID met kaartlezer.

Stap 03

Aanvraag indienen

Vul de woninggegevens in, selecteer de maatregelen en upload facturen en attesten.

Stap 04

Deadline respecteren

Dien de aanvraag in binnen 2 jaar na de datum van de laatste factuur.

Een geldig EPC attest is verplicht om premies aan te vragen. Wie van label F naar label A renoveert en een nieuw EPC attest laat opmaken, ontvangt de hoogste premies. Zonder actueel attest kunt u geen premie-aanvraag starten.

Hoe beginnen bij de renovatieplicht?

Stap 01

EPC attest aanvragen

Weet exact welk label uw woning heeft en hoe groot de afstand tot label D is. Zonder een actueel attest tast u in het duister.

Stap 02

Renovatieadvies vragen

Een erkende energiedeskundige vertelt u welke maatregelen het meeste opleveren voor uw specifieke woning. Niet de standaardvolgorde, maar wat in uw geval klopt.

Stap 03

Renovaties uitvoeren

Bewaar alle facturen en technische fiches. Die zijn nodig voor de premieaanvraag en voor het nieuwe EPC attest na de werken.

Stap 04

Nieuw EPC attest laten opmaken

Na de werken vraagt u een nieuw attest aan. Dat is uw bewijs van nakoming en opent de deur naar premies.

Uit onze praktijk: Eigenaars die vroeg beginnen, scoren beter. Wie het eerste jaar al het EPC attest aanvraagt en een renovatieplan maakt, heeft 5 jaar om de werken te spreiden en premies te combineren. Wie wacht tot jaar 5, heeft weinig marge voor aannemers, materialen en premieaanvragen.

Veelgestelde vragen over de renovatieplicht

Wat is de renovatieplicht precies?+

De renovatieplicht is een Vlaamse wettelijke verplichting die sinds 1 januari 2023 geldt voor residentiële gebouwen. Bij aankoop van een bestaande woning met EPC label E of F moet de nieuwe eigenaar binnen 6 jaar renoveren tot minimaal EPC label D (maximaal 400 kWh/m² per jaar). De verplichting wordt gecontroleerd door het VEKA (Vlaams Energie- en Klimaatagentschap) en bij niet-naleving volgt een boete van €500 tot €5.000.

Wanneer geldt de renovatieplicht in Vlaanderen?+

De renovatieplicht geldt sinds 1 januari 2023 voor residentiële gebouwen en sinds 1 januari 2022 voor niet-residentiële gebouwen. De verplichting wordt geactiveerd op de dag dat u een woning met EPC label E of F aankoopt. U heeft dan 6 jaar om te renoveren tot minimaal EPC label D. Die termijn was oorspronkelijk 5 jaar, maar werd op 12 december 2025 versoepeld naar 6 jaar en geldt retroactief voor alle lopende verplichtingen.

Wat moet ik bereiken om aan de renovatieplicht te voldoen?+

U moet uw woning renoveren tot minimaal EPC label D, wat overeenkomt met een EPC waarde van maximaal 400 kWh/m² per jaar. Na de renovatie vraagt u een nieuw EPC attest aan bij een erkende energiedeskundige type A. Dat attest is uw officieel bewijs dat u aan de verplichting voldoet en is tegelijk verplicht voor premieaanvragen zoals MijnVerbouwPremie.

Geldt de renovatieplicht als ik al eigenaar ben en niet koop?+

Nee. De renovatieplicht wordt pas geactiveerd bij een notariële overdracht van volle eigendom: aankoop, schenking, erfpacht of opstalrecht. Bent u al eigenaar van uw woning en heeft er geen recente overdracht plaatsgevonden, dan geldt de renovatieplicht niet voor u. Wel kunt u vrijwillig renoveren om van subsidies te profiteren en de waarde van uw woning te verhogen.

Geldt de renovatieplicht bij erfenis of schenking?+

Bij erfenis geldt de renovatieplicht niet, tenzij de overledene zelf al een lopende renovatieverplichting had. In dat geval nemen de erfgenamen de resterende termijn over. Bij schenking van de volle eigendom geldt de renovatieplicht wél: de begiftigde heeft 6 jaar om te renoveren tot label D. Bij schenking van enkel de blote eigendom geldt de verplichting niet.

Geldt de renovatieplicht voor appartementen?+

Ja, de renovatieplicht geldt per wooneenheid, niet per gebouw. Koopt u een appartement met label E of F, dan moet u binnen 6 jaar label D bereiken. Veel renovaties aan appartementen (dakisolatie, gevelisolatie) lopen via gemeenschappelijke delen en vereisen goedkeuring van de VME (Vereniging van Mede-Eigenaars). Voor wettelijk verplichte werken volstaat een gewone meerderheid. Weigert de VME, dan kunt u binnen 4 maanden naar de vrederechter stappen.

Geldt de renovatieplicht voor verhuurders en huurwoningen?+

Ja. De verhuurder, niet de huurder, is verantwoordelijk. Daarbovenop gelden specifieke regels: vanaf 2028 mogen verhuurders van woningen met een slecht energielabel de huurprijs niet meer indexeren. Vanaf 2030 geldt een verhuurverbod voor woningen met EPC label E of F. De woning kan dan ongeschikt worden verklaard.

Geldt de renovatieplicht voor niet-residentiële gebouwen?+

Ja, en die geldt al sinds 1 januari 2022, een jaar eerder dan voor woningen. Bij aankoop van een niet-residentieel gebouw (kantoor, winkel) geldt een verplicht maatregelenpakket: dakisolatie, hoogrendementsbeglazing en vervanging van oude installaties. Kleine niet-residentiële gebouwen (onder 500 m²) moeten EPC label C behalen. Boetes voor niet-naleving lopen op tot €200.000.

Wordt de renovatieplicht strenger naar EPC C?+

Nee. Het oorspronkelijke plan voorzag een verstrengingspad van label D naar C (2028), B (2035) en A (2045). Het Vlaamse regeerakkoord 2024-2029 heeft dit verstrengingspad volledig afgeschaft. De renovatieplicht blijft permanent op label D. In Wallonië wordt het verstrengingspad wél aangehouden: label D vanaf 2028, label C vanaf 2050.

Geldt de renovatieplicht in heel België?+

Elke regio heeft eigen regels. In Vlaanderen geldt de renovatieplicht tot label D bij overdracht, met actieve handhaving door VEKA. In Wallonië start een soortgelijke verplichting vanaf 2028 met een verstrengingspad. In Brussel geldt de Renolution-strategie: alle woningen moeten tegen 2033 een maximaal verbruik van 275 kWh/m² per jaar halen. Vlaanderen is het verst met handhaving.

Welke subsidies zijn er voor de renovatieplicht?+

De Vlaamse overheid subsidieert energetische renovaties via MijnVerbouwPremie: premies per maatregel voor dakisolatie, muurisolatie, ramen en warmtepompen. Hoogte hangt af van maatregel en inkomenscategorie. Sinds maart 2026 kunnen eigenaars in inkomenscategorie 1 en 2 alleen nog premie krijgen voor een warmtepomp. Een geldig EPC attest is verplicht om premies aan te vragen.

Hoe vraag ik de renovatiepremie aan?+

Ga naar het online portaal Mijn VerbouwLoket op vlaanderen.be en log in via itsme of eID. Vul de gegevens van uw woning in, selecteer de uitgevoerde maatregelen en upload de eindfacturen en attesten van de aannemer. Dien de aanvraag in binnen 2 jaar na de laatste factuur.

Wat als ik de renovatieplicht niet nakom binnen 6 jaar?+

U riskeert een administratieve boete van €500 tot €5.000 (VEKA). De boete heft de verplichting niet op: VEKA legt een nieuwe termijn op waarbinnen u alsnog moet renoveren. Voldoet u dan opnieuw niet, volgt een nieuwe boete. Bij doorverkoop wordt de resterende verplichting overgedragen op de koper. Vanaf 2030 geldt ook een verhuurverbod voor woningen met EPC label E of F.

Hoe begin ik met de renovatieplicht?+

De eerste stap is altijd een actueel EPC attest. Daarmee weet u exact welk label uw woning heeft en hoe ver u nog van label D verwijderd bent. Op basis van dat attest adviseert een erkende energiedeskundige welke renovaties de meeste impact hebben voor uw specifieke situatie. Pas daarna heeft het zin om aannemers te contacteren of premieaanvragen voor te bereiden.

Meer info over EPC keuringen en prijzen? Bekijk onze tarieven

Weet waar uw woning staat. Vraag vandaag uw EPC aan.

Ermin Huskic (VEKA EP22594) voert de keuring persoonlijk uit. Plaatsbezoek binnen 3 dagen, officieel attest binnen 24 uur. Vanaf 126 incl. BTW en verplaatsing.