EPC keuring voorbereiden: de complete checklist

De afspraak staat in de agenda: binnenkort komt er een energiedeskundige langs voor uw EPC. Veel mensen denken dat ze daar niets voor hoeven te doen. Toch bepaalt net die voorbereiding mee welk energielabel u krijgt, en dus ook hoe uw woning overkomt bij een koper of huurder.

Als erkend energiedeskundige type A maak ik dagelijks EPC-attesten op in heel Vlaanderen. In dit artikel loop ik met u door wat u het best klaarlegt en klaarmaakt voor de keuring: welke facturen echt meetellen, welke documenten van uw installaties u verzamelt, en hoe u uw woning toegankelijk maakt. Onderaan vindt u een volledige checklist die u kunt afvinken.

Kernpunten

• Alleen wat de deskundige kan vaststellen of met een geldig bewijs kan staven, telt mee voor uw score; zonder bewijs geldt een ongunstige waarde bij ontstentenis (VEKA, inspectieprotocol 2022)
• Facturen van isolatie, ramen en installaties zijn geldig bewijs, een offerte niet: die toont enkel een intentie, geen uitvoering
• Zorg voor vrije toegang tot elke ruimte, de zolder en de technische kast, en houd de typeplaatjes van ketel en warmtepomp leesbaar
• Voor doe-het-zelfwerk zonder factuur helpen foto's met een meetlat als aanvullend bewijs van verborgen isolatie

Waarom bepaalt de voorbereiding mee uw EPC-score?

Bij een EPC-keuring telt alleen wat de energiedeskundige ter plaatse kan vaststellen of met een geldig bewijsstuk kan staven. Ontbreekt dat bewijs, dan schrijft het inspectieprotocol voor dat de deskundige een waarde bij ontstentenis toepast: een veilige, ongunstige aanname (VEKA, inspectieprotocol 2022).

Wat betekent dat concreet? Stel dat uw spouwmuur of uw zolder wel degelijk geïsoleerd is, maar u kunt dat niet aantonen en de deskundige kan het niet zien. Dan rekent het protocol alsof die isolatie er niet is. Elke vierkante meter die u niet kunt bewijzen, wordt dus in uw nadeel ingeschat. Een goede voorbereiding is daarom geen formaliteit, maar rechtstreekse winst voor uw label.

Waar ik het vaakst punten zie weglekken: een woning die in werkelijkheid beter presteert dan haar attest, puur omdat de bewijsstukken van isolatie of ramen zoek zijn. De ingreep is gebeurd, alleen het papier ontbreekt, en zonder papier telt ze niet mee.

Goed voorbereiden loont dus dubbel. U vermijdt een onterecht slecht label, en u zorgt dat de keuring vlot verloopt. Wilt u weten wat een EPC precies inhoudt voor u begint? Lees dan eerst wat een EPC attest is, wanneer u een EPC moet aanvragen en hoe lang een EPC attest geldig blijft.

Welke facturen en bewijsstukken heeft u nodig?

Verzamel de facturen van uw isolatie en ramen, met vermelding van het werfadres, het materiaal en de prestatie (de Rd-waarde voor isolatie, de U-waarde voor beglazing). Ook een goedgekeurd premiedossier, een EPB-aangifte of een lastenboek geldt als bewijs. Een offerte daarentegen wordt niet aanvaard (VEKA, inspectieprotocol 2022).

Het onderscheid tussen een offerte en een factuur is geen detail. Een offerte toont enkel een intentie, een factuur toont dat het werk effectief is uitgevoerd en betaald. De deskundige mag alleen met dat laatste rekening houden. Leg uw documenten dus per onderdeel klaar, zodat u ze tijdens de keuring meteen bij de hand hebt.

Heeft u geen factuur van uw ramen? Kijk dan naar de afstandhouder tussen de glasbladen, het metalen randje in de dubbele beglazing. Daarop staat vaak een code gedrukt die het type hoogrendementsglas verraadt. Houd dat randje schoon, want ook dat kan de deskundige helpen om uw beglazing correct in te schatten in plaats van terug te vallen op een ongunstige aanname.

Welke documenten van uw installaties verzamelt u?

Naast de gebouwschil kijkt de deskundige naar uw technische installaties. Leg daarom de facturen, handleidingen en keuringsverslagen klaar van uw verwarmingsketel, warmtepomp, zonneboiler, zonnepanelen en ventilatiesysteem. Die documenten bepalen mee hoe uw installaties in de berekening worden ingerekend, en dus uw finale score.

Voor de verwarming is het bouwjaar of installatiejaar van de ketel belangrijk, net als het type en het rendement. Een factuur of keuringsverslag legt dat zwart op wit vast. Voor zonnepanelen helpt het aansluitingsdocument of de factuur om het vermogen en het plaatsingsjaar aan te tonen. Verwarmt u met een warmtepomp? Dan telt elk document dat het type en de prestatie bevestigt, zeker sinds het Actieplan Warmtepompen de rekenregels wijzigt.

Zorg er ook voor dat de typeplaatjes op de toestellen zelf leesbaar zijn. Dat kleine metalen of stickeretiket op uw ketel, boiler of buitenunit bevat het merk, het type en vaak het vermogen. Is het overschilderd of onleesbaar, dan verliest de deskundige een bron van informatie die uw installatie net gunstiger had kunnen inschatten.

Hoe maakt u uw woning klaar voor het plaatsbezoek?

Een plaatsbezoek voor een EPC duurt bij ECOVALUE ongeveer 45 tot 60 minuten, afhankelijk van het woningtype. In die tijd moet de deskundige élke ruimte kunnen bereiken en beoordelen. Zorg daarom voor vrije toegang tot alle kamers, de zolder, de kelder, de garage en elke technische kast waar een ketel of teller staat.

Een energiedeskundige mag geen kasten forceren of zware voorwerpen verplaatsen. Staat er een volle kast voor het luik naar uw kruipkelder, of ligt de zolder vol tot tegen het dakschild, dan kan de deskundige dat deel simpelweg niet vaststellen. Ruim die toegangen dus vooraf vrij. Elke ruimte die onbereikbaar blijft, is een ruimte waarover geen positieve vaststelling kan gebeuren.

Blijf tijdens de keuring in de buurt. Zo geeft u niet alleen toegang, maar wijst u de deskundige ook de weg: waar de zolderisolatie zit, welke muur later is bijgeïsoleerd, waar de teller of de warmtepomp staat. En u overhandigt uw bewijsstukken meteen op het juiste moment. Die aanwezigheid levert vaak net de nuance op die een correcte score mogelijk maakt.

Foto's van verborgen isolatie: uw bewijs voor doe-het-zelfwerk

Heeft u zelf isolatie geplaatst zonder factuur, bijvoorbeeld onder de vloer of in een afgewerkte zolder? Dan is die isolatie tijdens de keuring vaak niet meer zichtbaar. Zonder bewijs valt de deskundige terug op een waarde bij ontstentenis, alsof de isolatie er niet is (VEKA, inspectieprotocol 2022). Duidelijke foto's kunnen dat verhelpen.

Maak de foto's tijdens of vlak na de werken, voordat u alles afwerkt. Leg een meetlat of rolmeter tegen de isolatie, zodat de dikte meetbaar op de foto staat. Fotografeer ook de verpakking van het isolatiemateriaal als u die nog hebt, want daarop staat het type en de Rd-waarde. Zo geeft u de deskundige tastbaar houvast om uw doe-het-zelfwerk toch in te rekenen.

Denkt u dat een eerder attest uw isolatie ten onrechte niet meetelde? Dan is dat een klassieke reden om een bestaand certificaat te laten nakijken. Lees hoe u een fout EPC herkent en laat aanpassen.

Welke snelle ingrepen kunnen uw score nog verbeteren?

Wilt u vóór de keuring nog iets doen aan uw label zelf, focus dan op ingrepen met veel impact per euro. Zolderisolatie levert doorgaans de grootste sprong op, omdat warmte vooral langs het dak ontsnapt. Ook het isoleren van verwarmingsleidingen en warmwaterleidingen in onverwarmde ruimtes, zoals de garage of de kelder, is snel en goedkoop gedaan.

Zulke ingrepen hebben natuurlijk enkel effect als ze aantoonbaar zijn. Bewaar dus de facturen en maak foto's met een meetlat, precies zoals hierboven beschreven. Een grondiger overzicht van wat echt weegt op uw label vindt u in ons artikel over uw EPC-waarde verbeteren. En wat de labels A+ tot F precies betekenen, leest u in de EPC waarden tabel.

Belangrijk: verwacht geen wonderen van een last-minute ingreep. De grote sprongen komen van structurele renovaties. Maar een goed voorbereide keuring, met alle bewijzen op tafel, zorgt er wél voor dat uw woning krijgt wat ze verdient, en geen punt minder.

De complete checklist voor uw EPC keuring

Loop deze checklist door in de dagen vóór de keuring. Zo komt de deskundige binnen in een woning die klaar is om correct beoordeeld te worden:

1. Facturen van isolatie en ramen verzamelen. Met werfadres, materiaal en de Rd- of U-waarde. Geen offertes, alleen facturen.
2. Documenten van installaties klaarleggen. Facturen, handleidingen en keuringsverslagen van ketel, warmtepomp, zonneboiler, zonnepanelen en ventilatie.
3. Premiedossiers en EPB-aangiftes toevoegen. Goedgekeurde dossiers gelden als volwaardig bewijs.
4. Foto's van verborgen isolatie opzoeken. Met een meetlat in beeld, plus de verpakking van het materiaal indien beschikbaar.
5. Toegang vrijmaken. Elke kamer, zolder, kelder, garage en technische kast bereikbaar. Ruim volle kasten of een volgestouwde zolder vooraf leeg.
6. Typeplaatjes leesbaar maken. Controleer of het etiket op ketel, boiler en buitenunit niet overschilderd of onleesbaar is.
7. Afstandhouders van het glas schoonmaken. De code op het randje kan het type beglazing bevestigen als een factuur ontbreekt.
8. Bouwplannen klaarleggen. Architectplannen helpen het bouwjaar en de constructiewijze bepalen.
9. Zelf aanwezig blijven. Leid de deskundige rond en overhandig de bewijsstukken op het juiste moment.

Kort samengevat: uw EPC-score is geen kwestie van geluk, maar van bewijs. Alles wat u kunt aantonen, telt in uw voordeel. Alles wat u niet kunt aantonen, wordt in uw nadeel ingeschat. Een uurtje voorbereiding vooraf voorkomt dat u met een onterecht slecht label achterblijft.

Twijfelt u nog of u een EPC nodig heeft, of wat het onderscheid is met een EPB-aangifte? Lees dan het verschil tussen EPC en EPB, of bekijk welke attesten verplicht zijn bij de verkoop van een woning. Bij ECOVALUE ontvangt u na een vlotte keuring uw attest binnen 24 uur.