Verschil EPC en EPB: wat heeft u nodig?

Bijna wekelijks krijg ik dezelfde vraag aan de keukentafel: “Ik heb toch al een EPB-verslag van toen we bouwden, waarom heb ik dan nu nog een EPC nodig?” Het is een van de hardnekkigste misverstanden in de Vlaamse woningmarkt. EPC en EPB klinken bijna hetzelfde, maar het zijn twee compleet verschillende dingen.

Als erkend energiedeskundige type A voer ik dagelijks EPC-keuringen uit in heel Vlaanderen. In dit artikel leg ik het verschil tussen een EPC en een EPB helder uit: wanneer u welk document nodig heeft, wie het opmaakt en waarom een nieuwbouwwoning vaak geen apart EPC nodig heeft. Zo weet u meteen waar u aan toe bent.

Kernpunten

• Een EPC heeft u nodig bij verkoop of verhuur van een bestaande woning, een EPB bij nieuwbouw of grondige renovatie met vergunning (Vlaamse overheid, 2026)
• Een EPC wordt opgemaakt door een energiedeskundige type A, een EPB door een EPB-verslaggever
• Het EPC toont een energiescore en label A+ tot F, het EPB werkt met E-peil en S-peil
• Zonder geldig EPC bij verkoop riskeert u een boete tussen €500 en €5.000 (VEKA, 2026)

Wat is het verschil tussen een EPC en EPB?

Het verschil zit in het moment en het doel. Een EPC is een certificaat voor een bestaande woning die u verkoopt of verhuurt. Een EPB is de regelgeving waaraan u moet voldoen wanneer u nieuw bouwt of grondig verbouwt met een omgevingsvergunning (Vlaamse overheid, 2026). Het ene beschrijft een woning zoals ze is, het andere legt op hoe ze gebouwd moet worden.

EPC staat voluit voor energieprestatiecertificaat. Het is een foto van uw woning op één bepaald moment. De energiedeskundige meet, telt en berekent, maar begeleidt niets. U krijgt een score in kilowattuur per vierkante meter per jaar en een label van A+ tot F.

EPB staat voor energieprestatie en binnenklimaat. Dat is geen certificaat maar een heel traject. Van bij de vergunningsaanvraag tot de oplevering bewaakt een EPB-verslaggever dat uw woning voldoet aan de eisen rond isolatie, ventilatie en energieverbruik. Het is dus veel meer werk dan een EPC, en het speelt zich af vóór en tijdens de bouw in plaats van erna.

Wanneer heeft u een EPC nodig?

U heeft een EPC nodig zodra u een bestaande woning verkoopt of verhuurt. Het attest moet beschikbaar zijn vanaf het moment dat u de woning te koop of te huur aanbiedt, dus nog vóór de eerste advertentie online staat (Vlaamse overheid, 2026). Zonder geldig EPC riskeert u een boete tot €5.000.

Het EPC wordt opgemaakt door een erkend energiedeskundige type A. Die komt ter plaatse, meet de woning op, controleert de isolatie, de ramen, de verwarming en het sanitair warm water, en berekent op basis daarvan de energiescore. Het resultaat is een label. Wilt u weten wat de labels precies betekenen? Bekijk onze EPC waarden tabel met alle labels van A+ tot F.

Een EPC blijft 10 jaar geldig, tenzij u ingrijpend renoveert en een nieuw attest wilt om de verbeterde score te bewijzen. Twijfelt u of uw huidige attest nog geldig is? Lees dan meer over de geldigheid van een EPC attest. En wilt u eerst weten wat een EPC nu eigenlijk is? Hier leggen we uit wat een EPC attest inhoudt.

Wanneer heeft u een EPB nodig?

U valt onder de EPB-regelgeving zodra u een omgevingsvergunning aanvraagt om te bouwen of grondig te verbouwen. De eisen die gelden zijn die van het jaar waarin u de vergunning aanvraagt (Energiesparen, 2026). Voor een nieuwbouwwoning betekent dat vandaag: bijna-energieneutraal bouwen, met strenge eisen rond E-peil, S-peil en hernieuwbare energie.

Het E-peil drukt de globale energie-efficiëntie van de woning uit: hoe lager, hoe zuiniger. Het S-peil meet de kwaliteit van de gebouwschil, dus hoe goed uw woning warmte binnenhoudt zonder installaties. Een EPB-verslaggever berekent beide en dient na de werken de EPB-aangifte in. Dit zijn de belangrijkste eisen voor een nieuwe woning:

De EPB-aangifte moet ten laatste 12 maanden na de ingebruikname of de voltooiing van de werken ingediend zijn (Vlaamse overheid, 2026). Dient uw verslaggever te laat in, dan lopen de boetes snel op, berekend per vierkante meter verwarmde vloeroppervlakte. Voor een doorsnee woning gaat dat al gauw over honderden euro's per maand vertraging.

Wat is het EPC Bouw, en waarom verwart iedereen het met een EPC?

Hier komen EPC en EPB samen, en precies daar ontstaat de verwarring. Na uw EPB-aangifte levert de verslaggever automatisch een EPC Bouw af, een energieprestatie- certificaat op basis van de EPB-berekening (Vlaamse overheid, 2026). Dat document is 10 jaar geldig voor woningen en geldt als volwaardig EPC.

In de praktijk zie ik geregeld mensen die in 2019 of 2020 nieuw bouwden en denken dat ze nu, bij verkoop, opnieuw een EPC moeten laten opmaken. Dat klopt vaak niet. Zolang dat EPC Bouw jonger is dan 10 jaar, mag u het gewoon gebruiken bij de verkoop. Een nieuwe keuring is dan weggegooid geld.

Omgekeerd geldt: is uw woning ouder, of heeft u de EPB-aangifte destijds nooit correct laten afwerken, dan heeft u wél een nieuw EPC nodig. Twijfelt u? Neem uw oude EPB-documenten erbij en controleer de datum op het EPC Bouw. Staat die er niet, of is het certificaat ouder dan 10 jaar, dan is een nieuwe keuring de veilige keuze.

EPC of EPB: welke heeft u nodig?

De vuistregel is simpel: bestaande woning verkopen of verhuren betekent EPC, nieuw bouwen of vergunningsplichtig verbouwen betekent EPB. Toch komen er situaties voor waarin beide een rol spelen. Loop deze korte checklist even door:

1. U verkoopt of verhuurt een bestaande woning? Dan heeft u een geldig EPC nodig. Bekijk of het EPC-label van de woning onder de renovatieplicht in Vlaanderen valt.
2. U verhuurt een woning met label E of F? Dan geldt de renovatieplicht voor de koper of, bij verhuur, een minimumnorm. Lees de regels rond een EPC bij verhuur.
3. U bouwt nieuw of verbouwt grondig met een vergunning? Dan valt u onder EPB en stelt u een verslaggever aan. Na de aangifte krijgt u een EPC Bouw dat 10 jaar meegaat.
4. U kocht een nieuwbouw en wilt nu verkopen? Controleer eerst de datum op uw EPC Bouw. Jonger dan 10 jaar? Dan hoeft u niets nieuws aan te vragen.

In de meeste gevallen dat ik over de vloer kom, gaat het om het eerste scenario: een bestaande woning die op de markt komt. Voor die eigenaars is een EPC-keuring de logische en vaak enige verplichting.

Wat kost een EPC en hoe vraagt u het aan?

Een EPC-keuring bij ECOVALUE start vanaf €126, met het attest binnen 24 uur na de keuring. Dat is een fractie van de kost van een volledig EPB-traject, dat vlot in de duizenden euro's loopt omdat het een verslaggever inschakelt gedurende de hele bouw. Een EPC voor een bestaande woning is dus snel en betaalbaar geregeld.

Wilt u weten wat uw specifieke situatie kost? Bekijk onze tarieven voor een EPC keuring per woningtype. Voor een EPB-traject werkt u samen met een EPB-verslaggever, een aparte opdracht die u het best al bij de start van uw bouwproject regelt.

Kort samengevat: verwar het EPC niet met het EPB. Het EPC is uw certificaat bij verkoop of verhuur van een bestaande woning, snel geregeld door een energiedeskundige type A. Het EPB is de regelgeving en begeleiding bij nieuwbouw en grondige renovatie. Weet u welke van de twee u nodig heeft, dan vermijdt u onnodige kosten en boetes.